Maltepe Üniversitesi ve ABD Ulusal İletişim Birliği tarafından düzenlenen ‘Kültürlerarası Diyalog Sempozyumu’na 13 ülkeden 50 konuk katıldı. Sempozyumda kültür, diyalog ve iletişim nedir soruları çerçevesinde tartışmalar düzenlendi.

Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi ve NCA (National Communication Association, ABD Ulusal İletişim Birliği) tarafından düzenlenen ‘Kültürlerarası Diyalog Sempozyumu’ 22-26 Temmuz tarihleri arasında Marmara Eğitim Köyü Marma Kongre Merkezi’nde gerçekleşti. Sempozyum, 22 Temmuz’da kültürlerarası fikir alışverişi sağlamayı hedefleyen ‘Köprü’ adlı sergi ve açılış yemeği ile başladı. Farklı üniversite ve kuruluşlardan 39 tasarımcının katılımıyla gerçekleşen sergi,  İstanbul’un 39 ilçesini temsil eden tasarımlardan oluştu. Sergide, tasarımcılar birbirlerinin farklı düşünce noktalarını açığa vurarak farklı kültür ve mekânlarda yeni hikâyelerin, pozitif bir şekilde ortaya çıkmasına olanak sağladı. Serginin adı olarak belirlenen ‘Köprü’ teması, hem kültürlerarası geçiş misyonuyla sempozyumun gerçekleştirildiği en anlamlı yer olan İstanbul’u temsil etti, hem de sempozyumun yöneldiği kültürlerarası diyalog kavramının görsel simgesi olarak kabul edildi.

Türkiye dışında Amerika, Yeni Zellanda, Avusturya, İtalya, Fransa, Türkiye, İsviçre, Danimarka, İzlanda, Porto Rico, Almanya, Güney Afrika ve Çin’den yaklaşık 50 katılımcının yer aldığı sempozyum; temel kavramlar, yöntemsel yaklaşımlar, uygulamalı kültürel araştırmalar, popüler kültür ve medya ile kültürlerarası iletişim araştırmalarının geleceğini ele alan bölümlerden oluştu. Sempozyum kapsamında kültür yansıması olarak görülen belgesel gösterimleri de gerçekleşti. Maltepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Peyami Çelikcan, Prof. Dr. Şahin Karasar, Yrd. Doç. Dr. Kaya Özakgün, Öğr. Gör. Mustafa Kara ve Öğr. Gör. Hakan Aytekin yönetmenliğinde çekilen ‘Anadolu’nun Renkleri: Düğün, Doğum ve Ölüm’ ve Öğr. Gör. Hakan Aytekin’in yönettiği ‘Yarına Bir Harf’ belgesellerinin gösterildiği etkinlikte, Amerikalı belgesel yönetmeni Dan Banda’nın ‘Indigenous Always: The Legend of La Malinche’ (Her Zaman Yerel: La Malinche Efsanesi) ve ‘Redling’ belgesel serisinden bölümler de gösterildi.

Sempozyuma, NCA Başkanı Betsy Bach ve Başkan yardımcıları Dawn O. Braitwaite ve Lynn Turner’ın yanında, yine 50 yıllık bir geçmişi olan International Communication Association (ICA-Uluslararası İletişim Birliği)’nin geçmiş dönem başkanlığını yapmış olan Patrice M. Buzzanell de katıldı. Sempozyumda ayrıca, United Nations Institute for Disarmament Research (UNIDR- Birleşmiş Milletler Silahsızlanma Araştırmaları Enstitüsü) İhtiyaç Analizi Protokolü Proje Müdür Yardımcısı ve Araştırmacısı Lisa Rudnick, Fransa Merkezli Institut Natioanl De Recherche Pedagogique (INPR, Ulusal Eğitim Araştırmaları Merkezi)’nden Christine Develotte ve UNESCO Kültür Politikaları ve Kültürlerarası Diyalog Bölüm Yöneticisi (Division For Cultural Policies and Intercultural Diyalog) Katerina Stenou da bulundu.

YÖNTEMSEL YAKLAŞIMLAR VE SORUNLAR ELE ALINDI
Programın ilk gününde daha sonraki tartışmalara zemin oluşturmak için kültür, kimlik, diyalog ve iletişim gibi kavramlar tartışıldı, oluşmuş tanımlar sorgulandı ve tartışmaya açıldı. Kültürlerarası iletişim alanında yapılan çalışmalarda kullanılan yöntemsel yaklaşımlar ve sorunlar ele alındı. Farklı disiplinlerden gelen araştırmacıların bir araya geldiği tartışmalar sempozyumun ana konusu olan kültürlerarası iletişim kavramının daha disiplinlerarası bir şekilde ele alınmasını sağladı. Aynı gün Wisconsin Universitesi, Parkside’da öğretim görevlisi ve belgesel yönetmeni Dan Banda yönetmenliğini kendisinin yaptığı belgeseller üzerinden kültür ve kültürlerarası diyalog kavramlarını tartıştı. Programın öğlenden sonraki bölümünde Maltepe Üniversitesi öğretim elemanlarından Prof. Dr. Bahattin Akşit, Prof. Dr. Belma Akşit, Yard. Doç. Dr. Seçil Paçacı Elitok ve Yard. Doç. Dr. Gülçin Coşkun Polonezköy üzerine yürütülmüş olan sözlü tarih çalışmasından hareketle katılımcıları Polonezköy’e götürerek bölgenin tarihsel geçmişi ve kültürel yapısı ile ilgili bilgi verdi.

23 Temmuz’da UNESCO, Kültür Politikaları ve Kültürlerarası İletişim Birimi başkanı Katerina Stenou kültür politikaları kavramının kurumsal düzeyde kullanımına ilişkin eleştirel bir bakış açısı getirerek, diyalogun gerçek anlamda kurulabilmesi ve sürdürülebilirliği için UNESCO gibi uluslararası kurumların önemine dikkat çekti. Sempozyum kapsamında 24 Temmuz günü kimlik, medya ve popüler kültür kavramları tartışmaya açıldı, katılımcılar kendi çalışmalarından yola çıkarak bu alanlara ilişkin yöntemsel yaklaşımları, sorunları ve tartışma konularını ele aldı. Farklı ülkelerden katılımcılar kendi üniversitelerinde, ülkelerinden ve çalışma alanlarından hareketle bu kavramları kültürlerarası diyalog çerçevesine oturtmaya çalıştı.  Sempozyumda ele alınan en önemli konulardan bir tanesi de uygulamalı araştırma ve uygulanabilir araştırma kavramlarının tartışılması ve kültür ve iletişim alanındaki çalışmaların sosyal yansımalarının daha çok düşünülmesi gerektiği konusunda oldu. Birleşmiş Milletler Silahsızlanma Araştırmaları Enstitüsü (UNIDR) biriminden Lisa Rudnick, Birleşmiş Milletlerin yaklaşımından yola çıkarak kültür çalışmalarının daha çok uygulamaya yönelmesi gerektiği konusunu vurguladı. Bu tartışma katılımcıların kendi çalışmalarını sosyal ve kültürel anlamda nasıl bir değişim getirebiliriz sorusu üzerinden değerlendirmeye almalarını sağladı. Yine bu çerçevede son yıllarda Birleşmiş Milletler, Birleşmiş Milletler Kalkınma Fonu, UNESCO ve Avrupa Birliği gibi uluslararası kuruluşların, Türkiye içinde olmak üzere belli ülkelerde yürütülen projelere sağladığı fonların akademi, özel sektör, devlet ve sivil toplum kuruluşları arasındaki ilişkileri nasıl etkilediği konusunu gündeme getirdi. Uygulanabilir araştırma kavramı bir anlamda farklı alanlardan ve kültürel ortamlardan gelmiş akademisyenlerin kendi rollerini üzerinden bir öz eleştiri sunmalarını sağladı. Sempozyum çerçevesinde aynı zamanda kimlik ve kültür ilişkisi, popüler kültür ve medyanın kültürlerarası diyalog oluşturmadaki gücü de tartışıldı. Konu kültür olduğunda araştırmacının çalıştığı konu üzerinde bilgi yaratmadaki gücünü sürekli tartışmaya alması gerektiği konusunda fikir birliği sağlandı. Kültürlerarası diyalog üzerinden yapılan çalışmaların politik olarak taşıdığı önem ve güç vurgulandı.

BİR SONRAKİ SEMPOZYUM RUSYA’DA
Sempozyum, yaklaşık bir asırlık geçmişi olan ABD Ulusal İletişim Birliği (NCA)’nin son yıllarda uluslararasılaşmak adına attığı adımlardan bir tanesi oldu. Her yıl değişik ülkelerden 1000’in üzerinde akademisyenin katıldığı iletişim sempozyumu düzenleyen NCA, yaz sempozyumları ile iletişim alanındaki belli temaları farklı kültürel ortamlarda düzenlemeyi hedefliyor. Maltepe Üniversitesi’nde düzenlenen konferans bu anlamda atılan ilk adım olurken, İstanbul’un kültürel, tarihsel ve sosyal zenginliği de önemli bir mekân oluşturdu. Sempozyumda kültür, diyalog ve iletişim nedir soruları çerçevesinde yapılan tartışmalarda bu kavramların kendi ortamları içerisinde ele alınması gerektiği ve iletişim eyleminin gerçekleştiği kültürel, politik ve tarihsel durumun eylemin kendisini tanımlamada belirleyici olduğu görüşüne varıldı. Belli örnekler üzerinden yürüyen tartışmalarda farklı disiplinlerden farklı yöntemsel yaklaşımlarla sunulmuş olan çalışmalar kültür ve diyalog kavramına daha geniş çerçevelerde bakılması gerektiğini ve bu kavramlara yüklenen anlamların boyutunu öne çıkardı. Disipliner ve kuramsal farklılıklar katılımcılar arasındaki tartışmaları zenginleştirdi, katılımcıların kendi yöntem ve yaklaşımlarını daha geniş bir çerçeveye oturabilmelerini sağladı. Sempozyum sonunda bu tartışmaların farklı bir mekanda daha geniş çerçevede ele alınmasına karar verildi.

Sempozyumla ilgili görüşlerini aldığımız Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Peyami Çelikcan, Maltepe Üniversitesi olarak Türkiye’deki akademisyenleri dünyanın değişik ülkelerinden akademisyenlerle buluşturduklarını söylerken şöyle dedi: “İletişim alanında kültürlerarası diyalog olmadığı takdirde toplumsal barışı oluşturabilmek mümkün değildir. Bu bakımdan kültürlerin birbirlerini anlaması, kültürler arasında diyalog kurulması, kültürlerin birbirine hoşgörüyle bakması, farklı kültürel değerleri kabullenmek tanımak ve saygı göstermek bugün dünyamızdaki en önemli sorunlardandır. Dünyanın değişik coğrafyalarında yaşanan çatışmaların temelinde bu kültürler arası diyalogsuzluk yatıyor. Biz akademisyenler olarak istiyoruz ki, bu evrensel sorunun çözümüne bizler de bir katkı sağlayalım. Bu amaçla dünyanın pek çok yerinden akademisyenleri bir araya getirerek, akademik bir tartışma platformu oluşturmak istedik.”

Bir sonraki sempozyumun iki yıl içerisinde St. Peterburg, Rusya’da yapılması planlanıyor. Sempozyumda sunulan bildirilerden ayrıca bir derleme kitap çalışması da yapılacak.